Kadın Doğum Uzmanı - Op. Dr Güray Ünlü
OP. DR. GÜRAY ÜNLÜ

Jinekoloji

Ağrılı Adet Görme


Ağrılı Adet Görme

Dismenore Nedir

Dismenore  ağrılı adet görme anlamına gelir. Bu durum ikiye ayrılır ; primer ve sekonder dismenore. Primer dismenore  anlamı  eşlik eden  bir patoloji bulunmamasıdır.Sekonder dismenore  anlamı ise  regl ağrısı na eşlik eden bir patoloji bulunmasıdır.

Primer dismenore kimlerde görülür 

En sık karşılaştığımız  yakınmalardan biridir. Adet ağrısı puberte sonrası  genç kızların yaklaşık  %50‘sinde   görülür.  Genellikle  genç  kadın  hastalığıdır  (en  sık  10‘lu,  20‘li  yaşlarda  görülmektedir). 

Evlenmemiş   ve doğum yapmamış  hanımlarda  daha  sıktır.

Primer  dismenore  tanısı  koyabilmek  için  öyküde  bazı özellikler  önemlidir;  yumurtlamanın olduğu aylarda görülür. İlk başlangıç genelde ilk adetten birkaç ay sonradır. Adet ağrısı , adet başlamazdan  bir kaç saat önce  veya  adetle  birlikte başlar ve genelde 48-72 saat sürer.

Adette ağrı kramp tarzındadır ve özellikle orta bölgede yoğundur. Ağrı bele ve uyluğa yayılabilir.

Adet ağrısı nedenleri

Adet dönemindeki hormonal değişiklikler ve endometrial değişiklikler adet ağrısı nedenlerindendir. Bunlardan  bir  tanesi  endometriyumdaki  prostoglandin  üretimi  ve  salınımındaki  değişikliklerdir.  Primer  dismenore de   özellikle  adet döneminde  endometriumda  prostoglandin  salınımının  (özellikle  PGF2alfa)  arttığı  gösterilmiştir.  Prostoglandinlerdeki    artış güçlü rahim kasılmalarına , rahim damarlarında daralmaya , rahimde kanlanma azlığına ve ağrıya  neden  olur.  Primer  dismenorenin bir başka nedeni  5-lipooksijenaz yolu  ile lökotrien sentezinin artmasıdır. Lökotrienler güçlü vazokonstrüktör ( damar spazmı ) ve uterin kontraksiyonları ( kasılmaları )arttıran ajanlardır.

Bu  hormonal  değişiklikler  sonucu  rahim kasılmalarının şiddeti, sıklığı artar , rahim kanlanması azalır .Bu durumda  adette kasık ağrısı ve  adette karın ağrısı oluşur.

Primer dismenore tedavisi 

Esas  olarak  medikaldir.  En  yaygın  kulanılan  ilaçlar  prostoglandin sentetaz  inhibitörleridir. Nonsteroidal anti inflamatuar özellik taşıyan bu ilaçlar adetin  başlaması  ile birlikte alınmaya başlanır ve en az  ilk 3 gün devam edilir. Bu tür ilaçlar ülser öyküsü olanlarda yan etki yapabilir.

Adet ağrısında doğum kontrol hapı kullanımı diğer  bir  tedavi  seçeneğidir. Bu adet ağrısında tedavi yöntemi bebek istemeyen hasta  grubunda kullanılabilir.

Adet ağrısı tedavisi nde  antiprostoglandinler  veya doğum kontrol haplarıyla  ortalama 4-6 siklus boyunca yapılan tedaviye rağmen sonuç  alınamazsa diagnostik laparaskopi yapılabilir.Çünkü bu tip adet ağrısının nedenleri  arasında endometriozis bulunabilir. Yani cevap alınmayan ağrılar sekonder dismenore olabilir.

Sekonder dismenore 

Primer  dismenoreye  göre  daha  ileri  yaşlarda  ortaya  çıkar ama   endometriozisin ilk adetten  hemen  sonra oluşabileceği  gözönünde bulundurulmalıdır. Sekonder dismenorede ağrı  adetten 1 hafta önce  başlayabilir ve  tüm  adet dönemi   boyunca  sürer.  Genellikle  alt karın bölgesinin  daha  derininde,  künt  tarzda  hissedilen  bir ağrıdır ve bele yayılabilir.

Sekonder  dismenore  nedenleri

Pek çok nedeni vardır. Adet ağrısının nedenleri arasında endometriozis , pelvik konjesyon sendromu,over kistleri  veya tümörler,  pelvik inflamatuar hastalık (akut veya kronik) ,  adenomyozis , uterin  miyomlar, endometrial  polipler, intrauterin adezyonlar (asherman sendromu ), rahim anomalileri (uterus  bikornus,  uterus  septus),  rahim  içi  araçlar, rahim ağzı darlıkları düşünülebilir.

Adet ağrısının nedeni ni araştırırken nedene  yönelik  araştırma  yapılmalıdır.  Bu  araştırma  bakteri kültürlerini ve seksüel geçişli hastalık araştırılmasını, ultrasonografiyi (özellikle vajinal USG) ,uterusun konjenital anomalileri  için  histerosalpingografiyi , intrauterin  polip,  pediküllü  submüköz  myomlar  ve  asherman sendromu  için  histereskopiyi , endometriozis  ile  diğer  pelvik  patolojilerin  tanısı  için  laparoskopiyi içermelidir.

Sekonder  dismenore  tedavisi

Bu tip adet ağrısında kullanılacak ilaçlar    nedene  yöneliktir.  Spiral  kullanan hastalardaki  ağrının  tedavisinde  antiprostaglandinler  yararlıdır. Bu NSAİ ajanların spirale  bağlı olarak gelişen  yoğun adet kanamasının tedavisi nde de  etkili  oldukları  gösterilmiştir.  Adet ağrısında kullanılacak ilaçlar özellikle  flufenamik  asit,  ibuprofen  ve  naproksen‘in ,  spirale  bağlı  gelişen adet ağrısı nda da  etkili olduğu bilinmektedir.

Adet ağrısında bitkisel tedavi

Adet ağrısında zencefil çayı, nane, papatya, hayıt ,ahududu ve yaban mersini çayları kullanılabilir.

Adet ağrısında karnın sıcak tutulması da işe yarar ve zararı yoktur.

DOKTORUNUZA SORUN

"Doktorunuza Sorun" formumuz yardımıyla Op. Dr. Güray Ünlü'ye rahatlıkla ulaştırabilirsiniz.