Kadın Doğum Uzmanı - Op. Dr Güray Ünlü
OP. DR. GÜRAY ÜNLÜ

Jinekoloji

Polikistik Over


Polikistik Over

Polikistik over nedenleri nedir?


Günümüzde halen sendromun nedeni ve tanı kriterleri hakkında tartışmalar sürmektedir.

Yumurtalık fonksiyonlarını yöneten hormonlarda değişiklikler, insülin salınım ve etki bozuklukları, beraberinde genetik faktörler ön plana çıkmaktadır.

Polikistik over tanısı nasıl konur? 

Aşağıdaki üç kriterden ikisinin birlikteliği olmalıdır: 

l.    Yumurtlamanın bozulması

2.   Klinik ve/veya biyokimyasal erkeklik hormonu fazlalığı,

3.   Ultrasonografıde polikistik overler.

Polikistik overde test sonuçları 

LH düzeylerinde ve LH/FSHoranında artış vardır. %25-60 hastada insülin seviyesinde artış ve  insülin direnci saptanabilir.

Polikistik overde ultrasonografi  görüntülemesinde 2-9 mm çaplı, 12 veya daha fazla follikül olması ve/veya artmış over hacimi (> 10 mL)  gözlenir.Bu bulgunun tek overde olması yeterlidir.

Ultrasonografık polikistik over görüntüsü, sağlıklı kadınlarda da %20'lere varan oranlarda bulunabilir. 

Polikistik over belirtileri nelerdir? 

İlk ergenlikten  itibaren başlayan adet düzensizlikleri, kıllanma, akne, ciltte yağlanma, saçlarda dökülme ve gebe kalmada güçlük ile karşımıza çıkmaktadır. % 50 hastada şişmanlık olabilir. Hastaların  %20' sinde adetlerin düzenli olabileceği de bildirilmiştir . Ayrıca, etnik özellikler ve bireysel farklılıklara bağlı olarak, her hastada hirsutizm bulunmayabileceği de akılda tutulmalıdır. 

Kıllanma                %60-90

Seyrek adet görme %50-90

Kısırlık                    %55-75

Polikistik over görünümü %50-75

Şişmanlık                 %40-60

Adet görmeme        %25-50

Akne                        %20

Normal adet düzeni %22      oranında gözlenir.

Kıllanmada  üst dudak, çene, göğüs bölgesi, sırtın alt ve üst kısmı, alt ve üst karın, kol ve bacakların üst kısımlarına bakılır ve kıllanma derecesi belirlenebilir.

Polikistik overde şişmanlık

Sıklıkla bel kalça oranının artması , birikme tarzında  gövdede yağlanma gözlenir.Bu durum hastalara ek riskler getirmektedir.

Normal vücut ağırlığına sahip PKOS hastalarında da  bel/kalça oranı artmıştır .

Polikistik over hangi hastalıklarla karışabilir ?

Ayırıcı tanıda  hipofizer ve böbreküstü bezi hastalıkları, hiperandrojenizme neden olan hastalıklar bulunmaktadır. Bazı ilaçların kullanımı hiperandrojenizme ya da hiperandrojenemik değişikliklere yol açabilir .Erkeklik hormonu yüksekliği yapan  tümörler ayırıcı tanıda düşünülmelidir. Prolaktin ile ilgili bozukluklar ve tiroid hastalıkları da ayırıcı tanıda düşünülmesi gereken durumlardır. PKOS'de %30'a varan oranlarda hafif orta düzeylerde prolaktin yüksekliği görülebilir. Tiroid hastalıklarında da adet düzensizlikleri görülebilir.

 

İlginç sonuçlar

PKOS'li hastaların anne ve kız kardeşlerinde artmış sıklıkta bulunmasının yanı sıra baba ve erkek kardeşlerde de serum androjen düzeyleri artmış gibi görünmektedir.

Ayrıca tüm birinci derece yakınlarda insülin direnci bozukluklarının görülme riski daha fazladır.

 

Polikistik overde tedavi

 

Polikistik overde kilo verme 

Bu hastalarda bilinen en etkin tedavi zayıflamadır. Hasta ağırlığının en az %5'ini kaybettiğinde hem hiperinsülinizm hem de hiperandrojenizm azalmaktadır.

Gebe kalma şansının artması  insülin düzeylerinin ve serbest testosteron düzeylerinin azalması için vücut kitle indeksi nin %27'nin altına indirilmesi gerekmektedir. Hafif şiddetteki obezite (vücut kitle endeksi >27 Kg/m2) bile ovulasyon şansını belirgin olarak azaltmaktadır.Ayrıca fazla kilolu hanımlar ileride Tip 2 Diabete yakalanma riski nin  fazla olduğu söylenmelidir. Buna ilaveten hiperinsülinemi direkt ateroskleroz  ve kan yağları üzerinde olumsuz etki yaparak kalp damar hastalığı riskini artırmaktadır. 

İnsülin Düşürücü İlaçlar

İnsülin fazlalığının erkeklik hormonu artışına  yol açtığı fikri  insülin düşürücü ilaçların tedavide kullanılabileceğini düşündürmüştür.

Polikistik overde doğum kontrol hapları

Oral kontraseptif ilaç kullanımı over morfolojisini etkileyebilir.

Kıllanma azaltıcı ilaçlar 

Siproteron asetat  en sık kullanılan kıllanma karşıtı ilaçtır.Flutamid, finasterid, ketakenazol gibi ilaçlar kullanılabilir.

DOKTORUNUZA SORUN

"Doktorunuza Sorun" formumuz yardımıyla Op. Dr. Güray Ünlü'ye rahatlıkla ulaştırabilirsiniz.